برگشت به دانشگاه علوم پزشکی زابل
   [صفحه اصلی ]     [ English ]  
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
معرفی معاونت ::
مدیریت بودجه::
مدیریت امور مالی::
مدیریت امور اداری::
امور قراردادها::
مدیریت نوسازی وتحول اداری::
گروه فنی و نظارت بر طرح های عمرانی::
فرایندها::
انتصابات::
خدمات الکترونیکی ::
واحد آموزش::
واحد کارپردازی::
ارتباط با ما::
::
سلامت خود را بسنجید

AWT IMAGEسنجش وضعیت تغذیه

AWT IMAGEارزیابی خطر بیماری دیابت

AWT IMAGEارزیابی طول عمر و سلامت عمومی

AWT IMAGEآیا مستعد اعتیاد هستید؟

..
:: پیشنهادات پذیرفته شده ::

پیشنهادات پذیرفته شده در سطح دانشگاه :

1. فریبا راحت دهمرده 

2. زینب عباسی

3. مهین بدخش

4. حبیب الله شهرکی واحد

5. پرویز مسعودی

6. غلامحسین مالدار

7. مهدی کریمی اول 

8. حسینعلی گوهر نیا

9. سمیه سامانی

دفعات مشاهده: 2447 بار   |   دفعات چاپ: 378 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
::
:: پارکینسون ::
 | تاریخ ارسال: 1392/9/3 | 

AWT IMAGEپارکینسون

بیماری پارکینسون : یک اختلال حرکتی نرولوژیک پیشرونده است که به کندی پیشرفت می کند .

نکته : شکل دژنراتیو یا ایدیوپاتیک شایع ترین شکل است . فاکتورهای موثر –

1- ژنتیک 

2- آترواسکلروز  

3- تجمع بیش از حد رادیکال های آزاد اکسیژن 

4- عفونت های ویروسی  

5- ضربه به سر 

6- استفاده طولانی مدت از داروهای آنتی سایکوتیک .

 

پاتوفیریولوژی:

با کاهش سطح دو پامین ، ناشی از تخریب سلول های نرونی پیگمانته واقع در جسم سیاه در هسته قاعده ای مغز قدامی مشخص می شود . ناقل های عصبی استیل کولین و دو پامین پیام ها را به مراکز حرکتی بالاتر ‏که حرکات را کنترل و هماهنگ می کنند ارسال می دارند . کاهش دوپامین موجب می شود ناقل های تحریکی بیشتر از ناقل های مهاری ترشح شوند . و همین موجب عدم تعادل در حرکات ارادی می شود.

تا 60% نرون های پیگمانته از بین نروند و سطح دوپامین تا 80% کاهش نیابد نشانه ها و علائم بالینی تظاهر نمی کند.

سه علامت اصلی بیمار پارکینسون :

1- ترمور - در حال استراحت ، با حرکات هدفمند ناپدید می شود .

2- سفتی حرکات - سفتی گردن ، تنه و شانه شایع است .

3- برادی کینزی (اشکال در شروع حرکات ارادی شایع ترین: میکروگرافی، صورت شکل شبیه ماسک پیدا می کند.

- دفعات پلک زدن کم می شود . - در معرض پریدن غذا در حلق - ‏shuftegait‏ سریع و سریع تر راه رفته ، پاها را به قسمت جلو و زیر مرکز کل بدن منتقل می کند .‏

 

سایر تظاهرات :

تعریق شدید ، هیپوتانسیون وضعیتی ، احتباس معده و مثانه و پوست اختلالات خواب و افسردگی شایع است .

 

تشخیص :PET‏ ( توموگرافی انتشار پوزیترون ) :

میزان برداشت ‏Levodopa ‏ (پیش ساز دو پامین) دو علامت از سه علامت اصلی: غالبا یکی از اعضاء خانواده متوجه می شود .‏

 

درمان :

کنترل نشانه ها و حفظ استقلال عملکردی معمولا در منزل تحت مراقبت قرار می گیرند .

 

درمان دارویی :

1- افزایش فعالیت دوپامینرژیک در جسم مخطط  

2- کاهش تأثیر نرون های کولینرژیک تحریکی روی مسیرهای خارج هرمی

نکته :

لودوپا ، موثرترین عامل برای درمان بیماری پارکینسون است .

 

مداخلات پرستاری بیمار پارکینسون :

یک برنامه پیشرونده فعالیت روزانه ، پیاده روی ، راندن دوچرخه ی ثابت ، شنا و باغبانی به حفظ تحرک مفاصل کمک می کند .

به بیمار توصیه می شود که در هنگام راه رفتن به سفتی حرکات توجه کند ، به صورت افقی نگاه کند و پاها را از هم باز نگه ندارد .

جهت جلوگیری از یبوست مصرف حداقل 2000 سی سی مایعات در 24 ساعت ، خوردن غذاهای با فیبر متوسط فکر کردن در هنگام بلع برای بیماران مفید است .

یک فلاسک گرم کننده برقی ، غذاها را گرم نگه می دارد و در طی زمان طولانی غذا خوردن به بیمار اجازه استراحت می دهد .

بشقابی که روی میز ثابت باشد ، فنجانی بدون لبه و قاشق و چنگال با دسته بلند استفاده شود .


دفعات مشاهده: 3042 بار   |   دفعات چاپ: 448 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 27 بار   |   0 نظر
::
:: پرفروش‌ترین داروی تزریقی ::
 | تاریخ ارسال: 1392/9/3 | 


AWT IMAGE
پرفروش‌ترین داروی تزریقی

 آنتی‌بیوتیک «سفتریاکسون» به لحاظ ریالی پرفروش‌ترین داروی تزریقی است.

مدیرکل دارو ومواد مخدر وزارت بهداشت: فروش ریالی در سال سفتریاکسون 28 میلیارد تومان بوده که 70% از این رقم (حدود 19 میلیارد تومان) پرداختی بیمه‌ها است که با این میزان برای مثال می‌توان تمام نیاز به انسولین دیابتی‌های کشور را رایگان تامین کرد. از طرفی مرکز ADR ایران از سال 1377 لغایت تیرماه 1386 تعداد 379 مورد گزارش شدید، جدی و تهدیدکننده حیات در مورد این دارو ارائه کرده است که 19 مورد نیز منجر به مرگ بیماران گشته که در 15 مورد از موارد مرگ نحوه مصرف دارو وریدی گزارش شده است.

به علت ایجاد مقاومت دارویی نسبت به این آنتی‌بیوتیک، عوارض جانبی بسیار زیاد این دارو و تحمیل هزینه‌های سنگین برای بیماران و افزایش هزینه‌های درمانی کشور متن تهیه شده جهت مطالعه همکاران محترم تقدیم می‌گردد. امید است مطالب تهیه شده بتواند نقش موثری در کاهش تجویز بی‌رویه و خارج از اندیکاسیون این دارو ایفا نماید.

 

سفتریاکسون: CEFTRIAXONE SODIUM

طبقه‌بندی فارماکولوژیک: سفالوسپورین نسل سوم

طبقه‌بندی درمانی: آنتی بیوتیک

اشکال دارویی: ForInj:250mg, 500mg, 1gr

مکانیسم اثر: اثرات باکتریسیدی این آنتی‌بیوتیک با مهار سنتز دیواره سلولی باکتری و بالا بردن ناپایداری اسموتیک آن می‌باشد.

 

اندیکاسیون مصرف دارو:

1- عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی.

2- عفونت‌های حاد باکتریال گوش میانی.

3- عفونت‌های پوستی.

4- عفونتهای استخوان و مفاصل.

5- عفونت داخل شکمی.

6- عفونت مجاری ادراری.

7- .PID

8- گنوره آ بدون عارضه.

9- سپتی سمی باکتریال.

10- مننژیت.

11- پرونیلاکسی قبل و بعد از عمل.

 

مصارف جانبی:  

1- درمان شانکروئید.

2- عفونت گنوکوکی عارضه‌دار.

3- .STD

4- سلولیت دهانی یا پری اوربیتال.

5- سالمونلوز، شیگلوز.

6- پنومونی آتیپیک.

7- بیماری لایم.

8- .Sexual assault

9- پیشگیری در افراد highrisk (از نظر تماس با عفونت‌های مننگوکوکی).

 

احتیاط:  

1- تنظیم دوز در افراد با نقص کلیوی شدید: زیرا ادامه درمان با این آنتی‌بیوتیک در این حالت ممکن است منجر به سوپرانفکشون Super infection شود.

2- در بیماران با سابقه آلرژی به پنی‌سیلین‌ها با احتیاط تجویز شود.

3- ممکن است منجر به کولیت ناشی از آنتی‌بیوتیک‌ها و یا کولیت ناشی از c-difficile شود.

4- در بیماران با علائم بمیاری سنگ صفراوی درمان با سفتریاکسون قطع شود.

 

منع مصرف:

1- حساسیت به سفتریاکسون سدیم.

2- حساسیت به هرماده موجود در فرمولاسیون سفتریاکسون و یا سایر سفالوسپورین‌ها.

3- نوزادان با هایپربیلی روبینمی.

 

عوارض جانبی:

1- هماتولوژی: ائوزینوفیلی (6%) ترومبوسیتوزیس (5%) و لکوپنی (2%)

2- کبدی: افزایش ترنس آمیناز (1/3 – 3/3%)

3- گوارشی: اسهال (3%)

4- پوستی: راش (2%)

5- کلیوی افزایش (1%) BUN

6- موضعی: درد در محل تزریق

 

سایر عوارض:

 آگرانولوسیتوز، آنافیلاکسی، آنمی، بازوفیلی، برونکواسپاسم، کاندیدیازیس، کولیت دیافورز، منگی، فلشینگ، سنگ صفرا، وجود قند در ادرار، سردرد، هماچوری، آنمی همولیتیک، یرقان، لکوسیتوزیس، لنفوسیتوز، نوتروپنی آ، فلبیت، طولانی شدن PT، خارش، کولیت سود و ممبرانوس، سنگ کلیه، تشنج، بیماری سرم، ترومبوسیتوپنی، وجود Cast در ادرار، واژنیت، تهوع، افزایش آکالین فسفاتاز، افزایش بیلی روبین و کراتینین.

 

نحوه تزریق:

 مدت زمان انفوزیون وریدی سفتریاکسون حداقل 30-15 دقیقه در محلول مناسب به طول انجامد. همچنین موکداً توصیه می‌گردد از تزریق وریدی سریع و همچنین تزریق توسط افراد غیرحرفه‌ای در مکان‌های غیر از مراکز درمانی مجهز به امکانات احیا اجتناب شود.

 

توصیه‌های مهم معاونت غذا و دارو وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی:

1- مصرف همزمان سفتریاکسون با محلول‌ها ویا فرآورده‌های حاوی کلسیم در نوزادان و سایر گروههای سنی حتی به صورت انفوزیون از رگ‌های متفاوت ممنوع است.

2- مصرف همزمان سفتریاکسون با محلول‌ها یا فرآورده‌های حاوی کلسیم تا 48 ساعت پس از آخرین دوز سفتریاکسون در تمامی گروههای سنی ممنوع است.

3- استفاده از رقیق‌کننده‌های حاوی کلسیم مانند محلول رینگر به منظور آماده‌سازی سفتریاکسون جهت تزریق ممنوع است.

4- مصرف سفتریاکسون در نوزادان مبتلا به هایپربیلی روبینمیا بویژه نوزادان نارس ممنوع است. مطالعات نشان داده است که سفتریاکسون قادر به جابجایی بیلی روبین از محل اتصال به آلبومین سرم می‌باشد و لذا امکان ایجاد آنسفالوپاتی ناشی از افزایش بیلی روبین در این بیماران مطرح است.

5- مصرف سفتریاکسون در بیماران با سابقه حساسیت با سایر سفالوسپورین‌ها مانند سفکسیم، سفالونین، سفالکسین و ... ممنوع است و در بیماران با سابقه حساسیت به پنی‌سیلین‌ها باید با احتیاط فراوان همراه باشد.

 

دفعات مشاهده: 3008 بار   |   دفعات چاپ: 537 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 53 بار   |   0 نظر
::
:: درست نویسی ::
 | تاریخ ارسال: 1392/7/16 | 
درست نویسی

درست نویسی

سازمان‌ها و اداره‌های دولتی و غیردولتی همواره با نوشتن سرو کار دارند و می‌بینیم که بسیاری از اصول نوشتاری در پیچ و خم مکاتبات اداری تحریف و یا حتی به صورت واژگون مصطلح شده است و بدتر از آن، از کلمه‌هایی استفاده می‌شود که در فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی معادل درست آن معرفی شده است.

با تکیه بر رسالت روابط عمومی‌ها در زمینه تصحیح امور نوشتاری و ترویج استفاده از واژه‌های درست و به ویژه فارسی، سعی بر آن داریم با استفاده از منابع معتبر در چند بخش به آموزش درست نویسی بپردازیم.

 

بخش اول: رعایت برخی از ادات، پیشوند و پسوند

 

v رعایت همزه در کلمات

می‌نویسند دوماً، سوماً، ... که غلط است و باید به جای آنها از کلمات عربیشان، ثانیاً، ثالثاً، رابعاً... استفاده شود، ولی بهتر است به جای آنها از کلمات فارسی استفاده کنیم و بنویسیم: یکم، دوم، سوم، چهارم، ....

 

*همزه پایانی کلمات مأخوذه از عربی در بالای «الف» قرار می‌گیرند. مثال:

 ننویسیم  بنویسیم

 خلاء  خلأ

 ملجاء  ملجأ

 منشاء  منشأ

غیر از این مورد همه جا به صورت «ء» نوشته می‌شود. مثل:

جزء، سوء، شی‌ء

 

*همزه این دسته از کلمات هنگام چسبیدن به «ی» نسبت یا وحدت به ثورت «ئـ» نوشته می‌شود و باید توجه داشته که از گذاشتن کسره زیر خودداری کرد.

 ننویسیم  بنویسیم

 جزای   جزئی

 شی‌ای  شیئی

 سوای  سوئی

 

همزه پایانی پس از مصوت بلند «ا» معمولاً حذف می‌شود (به استثنای چند مورد که واژه عربی آنها رواج بیشتری دارد (مثل: لقاءالله)

 ننویسیم  بنویسیم

 ابتداء  ابتدا

 انشاء  انشا

 املاء  املا

 انقضاء  انقضا

 امضاء  امضا

 اطباء  اطبا

 وزراء  وزرا

 

این گونه کلمات و امثال آن اگر به دنبال کلمه‌ای بیایند (به کلمه‌ای اضافه شوند). همزه پایانی به «ی» تبدیل می‌شود. مثال:

املای فارسی، امضای خوانا، انقضای مدت، وزرای دولت، اطبای ماهر، نوشتن این گونه عباراتبه صورت املاء فارسی، امضاء خوانا، انقضاء مدت و ... غلط است.

  

v یادآوری: چنانکه کلمه‌ای به عربی باشد و مشابه آن در فارسی با معنای متفاوت عربی آن وجود داشته باشد، همزه در کلمه عربی جایز نیست. مثال:

بها = قیمت، کلمه فارسی است و بدون همزه نوشته می‌شود.

بهاء = روشنایی و فروغ، کلمه عربی است و با همزه نوشته می‌شود.

همزه در فارسی هرگز در میان یا پایان کلمه قرار نمی‌گیرد. بنابراین، آنچه در میان کلمه‌های فارسی به ظاهر همزه تلفظ می‌شود، در حقیقت «ی» است باید به صورت «یـ» نوشته شود، (جز در مورد کلمه زائو).

 ننویسیم  بنویسیم

 آئین  آیین

 آئینه  آیینه

 پائیز  پاییز

 پائین  پایین

 روئیدن  روییدن

 موئین  مویین

 بفرمائید  بفرمایید

 تائید  تأیید

 روشنائی  روشنایی

همزه میانی در کلمه‌های مأخوذه از عربی یا زبان‌های بیگانه دیگر، پس از مصوت کوتاه «‌‌‌ــــــ» به صورت «أ» نوشته می‌شود. مثل: رأس، مأنوس، مأوا، تأثیر، تألیف، تأدیب. در صورتی که پس مصوت کوتاه « ____»‌ و مصوت بلن «آ» بیاید، به شکل «آ» نوشته می‌شود. مثال:

منشآت، مآخذ، مآب

همزه میانی در کلمه‌های مأخوذ از عربی، یا زبان‌های بیگانه دیگر، پس از مصوت کوتاه « ____ »  (O) به صورت «ؤ» نوشته می‌شود. مثل:

مؤمن، رؤیت، مؤذن، مؤنث، مؤسس، مؤدب، سؤال، غیر از موارد فوق همه جا به صورت «ئـ» نوشته می‌شود.

 ننویسیم  بنویسیم

 مسأله  مسئله

 جرأت  جرئت

 دناأت  دنائت

 

v یادآوری: در مورد واژه‌های هیأت و هیئت برخی صاحب نظران می‌گویند هیئت را باید به معنای نجوم و ستاره‌شناسی و هیأت را به معنای جمع و گروه استفاده کرد. مثال:

در سده‌های پیشین هیئت و نجوم از علوم پیشرفته بود.

هیأت تحریریه نشریه هر دو شنبه بعد از ظهر تشکیل می‌شود.

در مواردی که همزه میانی پیش از مصوت کوتاه «ــــــ» (e) یا پس از آن بیاید، همزه تبدیل به «ئـ» می‌شود، مثال:

ائتلاف، تبرئه، لئام، تئاتر، سئانس، رئالیس، مسائل، مصائب، قائل، ارائه، ملائکه، کائنات، سوئد، سوئز، رافائل، ژوئن، پنگوئن

در صورتی که همزه در کلمات میانی پیش از مصوت بلند «او» (U) یا پیش از مصوت کوتاه «ـــــــ» (O) بیاید، بتدیل به «ئـ» می‌شود. مثال:

شئون، رئوف، مسئول، مرئوس، کاکائو، سئول (پایتخت کره جنوبی)، لائوس، ناپلئون، نئون، ژئوفیزیک

 

v رعایت «بـ» پیشوند

«به» حرف اضافه، همیشه جدا از کلمه بعد نوشته می‌شود

ننویسیم بنویسیم

 باو  به او

 جابجا  جا به جا

 بویژه  به ویژه

 روبرو  رو به رو

 بطوریکه  به طوری که

 یک بیک  یک به یک

 بکلی  به کلی

 بوجود  به وجود

 بسوی  به سوی

 

در موارد نادری که «به» بر سر اسم می‌آید و آن را صفت می‌کند، با کلمه بعدی سر هم نوشته می‌شود.

مثال:

 ننویسیم  بنویسیم

 به جز  بجز

به هوش  بهوش به معنی هوشیار

به سزا  بسزا

به ناچار (مجبور)  بناچار

 

«بـ» (جزء پیشین فعل) پیوسته به فعل نوشته می‌شود. مثال:

 ننویسیم   بنویسیم

 به ببینم  ببینم

 به آر  بیار

 به نشستی  بنشستی

 

هنگامی که فعل با حرف «آ» آغاز شود، با پیوستن «بـ» بر سر آن، علامت مد «ـــــــ» از روی «آ» حذف می‌شود و صامت میانجی «بـ» میان «بـ» و «آ» می‌آید.

 ننویسیم  بنویسیم

 ب آموز/ بیأموز  بیاموز

 

هنگامی که فعل با حرف «ا» (الف بی‌مد) آغاز شود و حرف «بـ» بر سر آن بیاید، حرف «ا» حذف می‌شود و به جای آن صامت میانجی «بـ» آورده می‌شود:

ننویسیم بنویسیم

بیاندازیم  بیندازیم

بیافکند  بیفکند

بیافشانم  بیفشانم

 

* کسره اضافه

کسره اضافه در حقیقت مصوت کوتاه «ـــِــ» (e) است که میان مضاف و مضاف‌الیه یا میان موصوف و صفت قرار می‌گیرد. مثال:

دیوار باغ (مضاف و مضاف‌الیه)

دیوار بلند (موصوف و صفت)

اگر کسره اضافه بعد از کلمه‌ای که مختوم به صامت است، بیاید. در نوشتار علامت خاصی ندارد، (و اگر احیاناً علامت خاصی داشته باشد علامت «زیر» (کسره) می‌گذاریم).

کسره اضافی بعد از کلمه بیاید که مختوم به مصوت «آ» (a) و «او» (U) باشد، بعد از آن کلمه صامت میانجی «ی» می‌آید. مثال:

خدا + مهربان ï خدای مهربان

آهو + دشت ï آهوی دشت

کسره اضافی بعد از مصوت «ی» در گفتار، صامت میانجی «ی» می‌آید، ولی در نوشتار، علامتی نمی‌گیرد:

کشتی + بزرگ ï کشتیِ بزرگ

ماهی + دریا ï ماهیِ دریا

کسره اضافی بعد از «هـ» غیرملفوظ که در حقیقت جانشین مصوت است، در گفتار، صامت میانجی «ی» می‌آید و در نوشتار همزه در بالای «هـ» نوشته می‌شود. مثال:

خواننده + روزنامه ï خواننده روزنامه

جامه + سیاه ï جامه سیاه

بعد از مصدر مرکب «او» (ow) در گفتار، صامت میانجی «و» (v) می‌آید، ولی در نوشتار، علامتی نمی‌گیرد، مثال:

راهرو + باریک ï راهروِ باریک

خسرو + خوبان ï خسروِ خوبان

لذا:

ننویسیم  بنویسیم

خسروی خوبان  خسرو‍ِ خوبان

دوی صدمتری  دوِ صدمتری

راهروی تاریک  راهروِ تاریک

 

v  «ه»

حرف «ه» در پایان کلمه‌های مأخوذ در عربی در صورتی که در فارسی تلفظ نشود به صورت «هـ» غیرملفوظ نوشته می‌شود، مثل مراجعه، مساعده، معاینه، علاقه، حوصله، نخبه، حامله. این نوع کلمه‌ها تابع قواعد مربوط به «هـ» غیر ملفوظ است.

 

حرف « ه » در بسیاری از کلمه‌های دیگر فارسی به صورت «ت» تلفظ می‌شود و باید به شکل «ت» نوشته شود. مثل: مساعدت، مباهات، زکات، حیات، صلات، قضات، دعات، همچنین است ترکیبهایی مانند: نعمت الله، حشمت الله، نصرت الله، رحمت الله

 

حرف «ه» در بعضی از ترکیبها و عبارتهای عربی متداول در فارسی به همان صورت عربی نوشته می‌شود. به استثنای حجت‌الاسلام مانند: ثقهالاسلام، دایره‌المعارف، روضه‌الصفا، قصبه‌الریه، رحمه‌الله علیه، کامله الوداد، لیله‌القدر

 

اگر کلمه مختوم به «هـ» غیر ملفوظ با «ان» جمع بسته شود، «هـ» آن به «گ» تبدیل می‌شود.

ننویسیم  بنویسیم

آزاده‌گان  آزادگان

خفته‌گان  خفتگان

دلشده‌گان  دلشدگان

تشنه‌گان  تشنگان

 

هنگام چسبیدن به «ی» اسم ساز و نیز صفت ساز به صورت «گ» در می‌آید.

ننویسیم  بنویسیم

زنده‌گی  زندگی

آزاده‌گی  آزادگی

دلداده‌گی  دلدادگی

برده‌گی  بردگی

بنده‌گی  بندگی

هفته‌گی  هفتگی

خانه‌گی  خانگی

اگرکلمه مختوم به «هـ» غیرملفوظ همراه پسوند بیاید و تشکیل یک‌کلمه مرکب را بدهد، «هـ» آن حذف نمی‌شود.  

ننویسیم  بنویسیم

علاقمند  علاقه‌مند

بهرمند  بهره‌مند

بهرور  بهره‌ور

دیدبان  دیده‌بان

لالزار  لاله‌زار

جامدان   جامه‌دان

پیشور  پیشه‌ور

 

جدانویسی اجزای این گونه کلمه‌های مرکب هم به منظور رعایت قاعده کلی خط و املای کلمه‌های مرکب است و هم برای جلوگیری از حذف «هـ» تا با موارد اشتباه نشود و هم برای عدم تلفظ «هـ»، همان گونه که ماهیت ان است هم برای جلوگیری از حذف «هـ» تا با موارد اشتباه نشود و هم برای عدم تلفظ «هـ»، همان گونه که ماهیت آن است هم برای رعایت زیبایی شکل.

البته کلمه‌های زیر از این قاعده پیروی نمی‌کنند: خاندان، سایبان، خانوار، خلبان، خانواده

 

کلمات فارسی مأخوذ از عربی که در گفتار «الف» مقصوره می‌گیرند، باید با «الف» نوشته شوند. مثال:

ننویسیم بنویسیم

مبتلی   مبتلا

اعلی  اعلا

تقوی تقوا

اقصی  اقصا

منتهی  منتها

 استثنی  استثنا

اسم‌های خاص از این قاعده مستثنا هستند. مثل مصطفی، مرتضی، موسی، عیسی، یحیی، مجتبی. در صورتی که به دنبال این گونه اسم‌ها، «ی» مصدری یا نسبت یا نکره بیاید، در این صورت به شکل زیر نوشته می‌شوند:

مصطفایی، مرتضایی، مجتبایی، ...

همچنین است در صورت مضاف واقع شدن این گونه اسم‌ها. مثل:

عیسای مریم، یحیای برمکی، موسای کلیم.

* اسم‌های خاص اسماعیل، رحمان، اسحاق و هارون که مأخذ از عربی هستند، به همین شکل نوشته می‌شوند، و نوشتن آنها به صورت اسمعیل، رحمن، اسحق و هرون غلط است.

* در اسم‌های خاص اگر «و» در میان کلمه‌ای تکرار شود و «او» تلفظ و شنیده شود، باید دوبار نوشته شود.

ننویسیم بنویسیم

کاوس  کاووس

داود  داوود

طاوس  طاووس

  

بخش دوم: رعایت قواعد محتوایی، فنی و ادبی

صیغه فعلی ناتمام

به عبارت‌های زیر توجه کنید:

1- سردبیر این مقاله را خوانده  و از آن خوشش آمده است.

2- سردبیر این مقاله را خوانده  و از آن خوشش آمده بود.

3- در جنب نمایشگاه مسابقات فرهنگی متعددی برگزار و به برندگان جوایزی اهدا شد.

 

در دو عبارت اول، خوانده به ترتیب به جای خوانده است  و خوانده بود و در جمله سوم برگزار به جای برگزار شد به کار رفته است. در حقیقت این سه جمله در اصل به صورتهای زیر بوده است:

- سردبیر این مقاله را خوانده است و از آن خوشش آمده است .

- سردبیر این مقاله را خوانده بود و از آن خوشش آمده بود.

- در جنب نمایشگاه مسابقات فرهنگی متعددی برگزار شد و به برندگان جوایزی اهدا شد.

 

در سه جمله ذکر شده، «است»، «بود» و «شد» در خوانده است، خوانده بود و برگزار شد، به ترتیب به قرینه لفظی «است»، در «آمده است» و «بود» در «آمده بود» و «شد» در «اهدا شد» حذف شده است. این حذفها برای پرهیز از تکرار است و چون قرینه دارد، خلاف قاعده نیست.

حال به جمله‌های زیر توجه کنید:

1- سردبیر این کتاب را خریده و به نویسندگان هدیه کرد.

2- سردبیر این کتاب را خریده و به نویسندگان هدیه می‌کند.

3- سردبیر این کتاب را خریده و به نویسندگان هدیه خواهدکرد.

4- قرار است سردبیر این کتاب را خریده و به نویسندگان هدیه کند.

در این جمله «خریده» به ترتیب به جای خرید، می‌خرد، خواهد خرید و بخرد آمده است، یعنی حذف به قرینه در میان نیست، بلکه تبدیل صیغه‌های ماضی و مضارع اخباری و مستقبل و مضارع التزامی در کار است که وجهی ندارد. خواننده برای اینکه پی ببرد خریده به جای کدام یک از صیغه‌های فعل به کار رفته است، به جای خرید یا می‌خرد یا خواهد خرید  یا بخرد، باید صبر کند تا فعل بعدی برسد. در واقع، صیغه فعل بعدی است که صیغه فعل قبلی را تعیین می‌کند.

 

نکته قابل توجه این است که خلاف قاعده است که خریده به جای همه صیغه‌های فعلی به کار رود، چون صیغه فعل علاوه بر عمل فعل، شخص، زمان ووجه فعل را نیز تعیین می‌کند، و اگر صفت مفعولی را به جای صیغه‌های گوناگون فعل بنشانیم، هیچ یک از این دلالتها را نخواهد کرد.

 

 مثال:

 ننویسیم: منافع کوتاه مدت را نادیده گرفته  و به مبالغ هنگفتی که هزینه می‌شود، فکر کنند.

 بنویسیم: منافع کوتاه مدت را نادیده بگیرند به مبالغ هنگفتی که هزینه می‌شود، فکر کنند.

ننویسیم: ساماندهان سازمان، به زودی مرحله سوم طرح ساماندهی را شروع کرده و تا سه ماه آینده آن را به پایان می‌رسانند.

بنویسیم: ساماندهان سازمان، به زودی مرحله سوم طرح ساماندهی را شروع می‌کنندو تا سه ماه آینده آن را به پایان می‌رسانند.

ننویسیم: یکی از خودروها از مسیر خود خارج شد و به شدت با پنج نفر از تماشاگرانی که در کنار جاده ایستاده بودند برخورد کرده و باعث زخمی شدن آنها شد.

بنویسیم: یکی از خودروها از مسیر خود خارج شد و به شدت با پنج نفر از تماشاگرانی که در کنار جاده ایستاده بودند برخورد کرد و باعث زخمی شدن آنها شد.

 

ساخت مجهول

جمله‌های دوتایی زیر را ملاحظه کنید:

الف) مدیرعامل سازمان، کارفرمایان خوش حساب را تشویق کرد.

ب) کارفرمایان خوش حساب تشویق شدند.

الف) سازمان فرهنگی جوانان این ویژه‌نامه را منتشر کرد.

ب) این ویژه‌نامه منتشر شد.

الف) رئیس هیئت عامل سازمان حمل و نقل مجتمع خدماتی – رفاهی ... را افتتاح کرد.

ب) مجتمع خدماتی – رفاهی ... افتتاح شد.

الف) آقای احمدی پیام حمل و نقل را خواند.

ب) پیام حمل و نقل خوانده شد.

در جملات بالا، ساخت‌های «الف» را معلوم و ساخت‌های «ب» را مجهول می‌گویند.

چنانکه می‌بینید:

اولاً) در ساخت معلوم (الف) فعل مفعول دارد (کارفرمایان خوش‌حساب، ویژه نامه، مجتمع خدماتی – رفاهی ....، سلام همکار).

ثانیاً) در ساخت مجهول (ب) از عامل عمل (مدیرعامل سازمان، سازمان فرهنگی جوانان، رئیس هیئت عامل سازمان، آقای احمدی) ذکری نیست.

ثالثاً) در ساخت مجهول (ب)، مفعول ساخت معلوم (الف) فاعل شده است.

رابعاً) فعل تغییر کرده است (تشویق کرد تشویق شدند)

منتشر کرد منتشر شد/ افتتاح کردافتتاح شد/ خواند خوانده شد.

ساخت مجهول را به صورت دیگری نیز آورده‌اند. برای مثال: در عبارات ذکر شده جمله‌های «ب» به صورت زیر آمده است:

- کارفرمایان خوش حساب را تشویق کردند.

- این ویژه نامه را منتشر کردند.

- مجتمع خدماتی – رفاهی ... را افتتاح کردند.

- پیام حمل و نقل را خواندند  

 

اما در برخی مطبوعات و آثار مکتوب مشاهده می‌شود که به تقلید از ساخت زبان انگلیسی در ساخت مجهول از کلماتی نظیر توسط، به وسیله، از سوی ... استفاده می‌کنند. برای مثال می‌نویسند:

- این ویژه نامه به وسیله مؤسسه فرهنگی جوانان منتشر شد.

- این مجتمع خدماتی – رفاهی توسط رئیس هیئت عامل سازمان افتتاح شد.

- این کتاب به وسیله  نویسنده ایرانی منتشر شد.

 

در این جمله‌ها نویسندگان در تلاشند که عامل عمل را در ساخت مجهول ذکر کنند که نقض غرض است، چون اگر قرار باشد عامل عمل ذکر شود، دیگر نیازی به تبدیل ساخت معلوم به ساخت مجهول نیست، به علاوه عبارت از صورت منطقی نیز خارج می‌شود، زیرا مثلاً موسسه فرهنگی جوانان وسیله انتشار ویژه نامه نبوده، بلکه «ناشر» آن بوده یا «رئیس هیئت عامل سازمان»، «واسطه» افتتاح مجتمع خدماتی – رفاهی نبوده، بلکه خود افتتاح کننده مجتمع خدماتی – رفاهی  بوده یا «نویسنده ایرانی» «وسیله» نوشتن کتاب نبوده، بلکه خود آن را نوشته است و باید جملات بالا به صورت زیر نوشته شود:

- این ویژه نامه را مؤسسه فرهنگی جوانان منتشر کرد.

- این مجتمع خدماتی – رفاهی را رئیس هیئت عامل سازمان افتتاح کرد.

- این کتاب را نویسنده ایرانی نوشت.

 

اگر در اختیار ساخت مجهول با ذکر عامل عمل اصراری وجود داشته باشد، لااقل باید به جای «به وسیله» و «توسط» و «از سوی» تعبیر دیگری برگزید. مثلاً نوشت:

- این ویژه نامه به همت/ سرمایه/ با تلاش مؤسسه فرهنگی جوانان منتشر شد.

- این مجتمع خدماتی – رفاهی به دست رئیس هیئت عامل سازمان افتتاح شد.

- این کتاب به قلم  نویسنده ایرانی منتشر شد.

 

چند جمله منتخب و جمله‌های اصلاحی تقدیم می‌شود:

o از سوی  وزارت بهداشت تسهیلاتی به کارکنان اعطا می‌شود.

- وزارت بهداشت تسهیلاتی برای کارکنان فراهم می‌کند.

o ده‌ها قلم دارو توسط  وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به بیمارستان‌های سازمان تأمین اجتماعی تحویل شده است.

- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ده‌ها قلم دارو به بیمارستان‌های سازمان تأمین اجتماعی تحویل داده است.

o کارگران از سوی خانه کارگر مورد تقدیر قرار گرفتند.

- خانه کارگر از کارگران تقدیر کرد.

o رایانه‌ها باید به وسیله انسان برنامه‌ریزی شوند.

- برای رایانه‌ها، انسان‌ها باید برنامه‌ریزی کنند.

o در پایان این مراسم تیر پارک ... توسط رئیس هیئت عامل سازمان افتتاح شد.

- در پایان این مراسم رئیس هیئت عامل سازمان، تیر پارک... را افتتاح کرد.

o از سوی سازمان تأمین اجتماعی تسهیلاتی به بیمه‌شدگان و افراد تحت پوشش اعطا می‌شود.

- سازمان تأمین اجتماعی تسهیلاتی برای بیمه‌شدگان و افراد تحت پوشش فراهم می‌کند.

 

حرف اضافه نامناسب

حرف اضافه کلمه‌ای است که کلمه یا عبارتی را به یکی از اجزای جمله می‌پیوندد.

حروف اضافه به دو صورت ساده و مرکب هستند.

*ساده مانند: از، با، بر، به، برای، بی، تا، در و ...

* مرکب مانند: از جهتِ، با وجودِ، بر اثرِ، به علتِ، پس از ، نسبت به، درباره.

حروف اضافه معمولاً متناسب با دیگر اجزای عبارت به کار می‌روند.

مثلاً: با چیزی / کسی آشنا بودن، به چیزی/ کسی علاقه‌مند بودن، بر چیزی واقف بودن، از کسی توقع داشتن، در کار دخالت کردن، و ...

هرگاه برای هریک از مثال‌های ذکر شده حرف اضافه دیگری اختیار شود، ممکن است عبارت نامتعارف، نامأنوس و گاه نادرست جلوه کند.

مثال‌های زیر مؤید این ادعاست و عبارات اصلاحی آنها در زیرشان آمده است:

1- مدیر عامل سازمان نسبت به امکان حصول توافق با کارفرمایان مطمئن است.

- مدیر عامل سازمان از امکان حصول توافق با کارفرمایان مطمئن است.

2-  وضع رانندگان شهرستان ... امروز با مذاکرات نمایندگان انجمن صنفی حمل و نقل ... و سازمان راهداری و حمل و نقل کشور مشخص خواهد شد.

- وضع رانندگان شهرستان ... امروز در مذاکرات  نمایندگان انجمن صنفی حمل و نقل... و سازمان راهداری و حمل و نقل کشور  مشخص می‌شود.

  • جمهوری اسلامی ایران در معدود کشورهایی است که به اصول بین‌المللی وفادار مانده است.

- جمهوری اسلامی ایران از معدود کشورهایی است که به اصول بین‌المللی وفادار مانده است. (پایبند است).

  • علاقه دولت و مسئولان سازمان برای ارتقای کیفی ارایه خدمات به رانندگان ستودنی است.

- علاقه دولت و مسئولان سازمان به ارتقای کیفی ارایه خدمات به رانندگان ستودنی است.

 

کاربرد «را» پس از فعل

 از به کار بردن حرف «را» (نشانه مفعول صریح) پس از فعل مطلقاً خودداری کنید.

مثال:

 بنویسیم ï برادرم را که تازه از سفر آمده بود، دیدم.

 ننویسیم ï برادرم که تازه از سفر آمده بود را دیدم.

 بنویسیم ï کتابی را که تازه خریده بودم، گم کردم.

 ننویسیم ï کتابی که تازه خریده بودم را گم کردم.

 

کاربرد «را» زاید

 به دو جمله زیر توجه کنید:

1- کتاب را خواندم.

2- کتابی را خواندم

هریک از دو جمله فوق معنای خاصی دارد. اشاره جمله اول به کتابی است معلوم و مشخص و مورد نظر، ولی بر مخاطب جمله دوم معلوم نیست که گوینده آن کدام کتاب را خوانده است. این تفاوت به آن سبب است که در جمله اول حرف «را» به کار رفته و این حرف علاوه بر این که نشانه مفعول صریح است، نشانه معرفه نیز به حساب می‌آید، ولی در جمله دوم «ی» نکره به کار رفته است.

اگر از تلفیق دوجمله ذکر شده، این جمله را بسازیم:

کتابی را خواندم

باز دچار تناقض می‌شویم، زیرا نشانه معرفه را در کنار «ی» نکره قرار داده‌ایم. از این رو بهتر است که از استعمال حرف «را» (نشانه مفعول صریح) پس از اسم نکره پرهیز شود.

مثال:

ننویسیم ï مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی تحقیقات زیادی را در این زمینه انجام داده است.

بنویسیم ï مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی تحقیقات زیادی در این زمینه انجام داده است.

ننویسیم ï بیمه شده با این آرزو که قدمی را هرچند کوتاه برداشته است.

بنویسیم ï بیمه شده با این آرزو که قدمی هرچند کوتاه برداشته است.

ننویسیم ï خبرنگار سلام همکار گزارشی را از دانشگاه علوم پزشکی استان فارس... ارسال کرده‌است.

بنویسیم ï خبرنگار سلام همکار گزارشی از دانشگاه علوم پزشکی استان فارس... ارسال کرده‌است.

 

حذف فعل بدون قرینه

به جمله زیر توجه کنید:

رییس جمهوری بیمارستان هزار تختخوابی میلاد را افتتاح و از مدیران و مسئولان سازمان تأمین اجتماعی قدردانی کرد.

صورت کامل این جمله چنین بوده است:‌

رییس جمهوری بیمارستان هزار تختخوابی میلاد را افتتاح کرد و از مدیران و مسئولان سازمان تأمین اجتماعی قدردانی کرد.

این عبارت از دو جمله همپایه (جمله‌هایی هستند که با حروفی چون «و»، «یا» و «نه» به هم مربوط می‌شوند) ساخته شده که «و» آنها را با هم پیوند داده است.در این دو جمله همپایه دو فعل مرکب به کار رفته است: «افتتاح کرد» و «قدردانی کرد» که در هر دو فعل کمکی «کرد» به یک صیغه به کار رفته است. در این جمله برای پرهیز از تکرار می‌توان به قرینه «کرد» در جمله دوم «کرد» را در جمله اول حذف کرد و عبارت را به صورت بالا درآورد.

اما در برخی عبارات با وجودی که دو جمله همپایه داریم، ولی فعل آنها متفاوت است، نمی‌توان از این قاعده پیروی کرد. مثال:

* طرح پزشک خانواده را تهیه کردند و به تصویب رساندند.

- در این مورد اقدام کنید نتیجه را به اطلاع برسانید.

مشاهده می‌شود که جمله‌ها همپایه هستند، اما فعل‌ها قرینه نیستند، لذا نمی‌توان چنین نوشت:

* طرح پزشک خانواده را تهیه و به تصویب رساندند.

- در این مورد اقدام و نتیجه را به اطلاع برسانید.

همچنین در عبارت:

طرح نظام حمل و نقل تهیه شد و در آینده‌ای نزدیک تقدیم مجلس خواهد شد.

و در این عبارت نمی‌توان «شد» جمله اول را قرینه «خواهد شد» جمله دوم حذف کرد و نوشت:

طرح نظام حمل و نقل تهیه و در آینده‌ای نزدیک تقدیم مجلس خواهد شد.

چون «شد» جمله اول ماضی مطلق و «خواهد شد» جمله دوم مضارع است.

 

به نمونه‌های زیر و عبارات اصلاحی آن توجه کنید:

ننویسیم:  بودجه تأمین اجتماعی به گونه‌ای تهیه و تنظیم شده که تعادل بین منابع و مصارف سازمان برقرار و هزینه‌ها کاهش یابد.

بنویسیم:  بودجه تأمین اجتماعی به گونه‌ای تهیه و تنظیم شده که تعادل بین منابع و مصارف سازمان برقرار شود و هزینه‌ها کاهش یابد.

ننویسیم:  مراکز تک نسخه‌ای حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت داروی مورد نیاز را تهیه و در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند.

بنویسیم:  مراکز تک نسخه‌ای حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت داروی مورد نیاز را تهیه می‌کنند و در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند.

 

اشکالات منطقی

گاهی دیده می‌شود که برخی عبارات اگرچه به لحاظ رعایت قواعد ساختمان دستوری و به کار نبردن خطاهای رایج زبانی صحیح به نظر می‌رسند، اما واجد صورت منطقی نیست.

مثال:

- این موافقتنامه  شامل یک سلسله رفرمهای اقتصادی است.

ملاحظه می‌شود که هرچند این جمله از لحاظ ساختار دستوری اشکال ندارد، ولی به لحاظ منطقی درست نیست، زیرا از یک سو از عبارات لاتین استفاده شده و از سوی دیگر خواننده با خود می‌اندیشد که «این موافقتنامه» چگونه شامل «رفرم» می‌شود؛ و باید نوشت:

- در این موافقتنامه به یک رشته اقدامات اصلاحی در زمینه رفع محدودیت‌های اقتصادی تعهد شده است.

  • کوهنوردان تیم سازمان در یک صعود موفق به فتح قله.... شدند.

قله با صعود فتح نمی‌شود. عبارات «فتح» نیز در این تعبیر غیرمنطقی است، باید گفت:

- کوهنوردان تیم سازمان در یک برنامه موفقیت‌آمیز به قله.... صعود کردند.

نظیر چنین مسامحاتی که عمدتاً از بی‌توجهی به ساخت و بافت معنایی جمله و نااگاهی از مصادیق معنایی عبارات ناشی می‌شود، در متون مطالب اندک نیست و باید حتی‌المقدور، صورت منطقی کلام را در متن مطالب رعایت کرد.

 

تعابیر نادرست و نامناسب

 در نویسندگی و تنظیم اخبار و گزارش‌ها و ترجمه متون باید دقت کرد که کلمات، تعابیر و اصطلاحات بجا و با توجه به معنی و مفهوم خاص خود به کار رود و صورت متعارف استعمال آن با زبان منطقی باشد.

اغلب نوآوری‌های ناشیانه و بی‌اطلاعی از معنای واژگان و چگونگی استعمال مفاهیم سبب به کارگیری عبارات نادرست یا نامناسب می‌شود، که در برخی موارد منطق گفتار نیز دگرگون می‌شود.

به نمونه‌های انتخابی و عبارات ویراسته در زیر آن توجه کنید:

1- دولت‌های عقب افتاده  جهان سوم

- کشورهای عقب افتاده  جهان سوم

2- بازنشستگی زودرس کارگران مشاغل سخت و زیان آور

- بازنشستگی پیش از موعد / زودهنگام کارگران مشاغل سخت و زیان آور

3- این جایزه به عنوان / به خاطر فعالیت‌های شایسته به او اهدا شد.

- این جایزه به پاس فعالیت‌های شایسته به او اهدا شد.

4- این دارو می‌تواند در درمان بیماری‌ها و ناراحتی‌های گوارشی موفق باشد.

- این دارو می‌تواند در درمان بیماری‌ها و ناراحتی‌های گوارشی مؤثر باشد.

 

تکلف در بیان و درازنویسی

گاهی مشاهده می‌شود که عبارت‌هایی با افزودن یک یا چند کلمه در لابه لای خود بر طول جمله می‌افزایند که در اصطلاح به آن درازنویسی می‌گویند که در رسانه‌های گروهی کاربرد این نوع جمله‌ها مطلوب نیست و بهتر است عبارت‌ها و جمله‌ها هرچه ساده‌تر و تعبیرها هرچه بی‌پیرایه‌تر و کوتاهتر باشد.

عبارات زیر و ویراسته آن مثال‌هایی در این خصوص هستند:

1- رئیس هیئت عامل سازمان مجتمع خدماتی – رفاهی .... را مورد بازدید قرار داد.

- رئیس هیئت عامل سازمان مجتمع خدماتی – رفاهی .... دیدن کرد.

2- در این باره اقدامات لازم را معمول دارید.

- در این باره اقدام کنید.

3- متخلفان را مورد تنبیه قرارداد.

- متخلفان را تنبیه کرد.

 

بنابراین:

ننویسیم  بنویسیم

اقدامات لازم را معمول داشتن   اقدام کردن

اقدام به عمل آوردن  اقدام کردن

تقدیر به عمل آوردن  تقدیر کردن

مورد تقدیر قرار گرفت  تقدیر شد

به رشته تحریر در آوردن  نوشتن

حضور به هم رسانیدن  حاضر شدن

در جریان قرار دادن  اطلاع دادن

مورد آزمایش قرار دادن  آزمایش‌کردن

مورد آزمایش قرار گرفتن  آزمایش شدن

 

کاربرد کلمات فارسی به صورت قید عربی

از تنوین قید ساز که به صورت «اً» یا «ـاً» نوشته می‌شود و مخصوص کلمات عربی است، باید در کلمات فارسی پرهیز کرد.

ننویسیم  بنویسیم

گاهاً  گاهی– گاه/گاه گاه

ناچاراً  بناچار

یقیناً  به یقین

سریعأ  به سرعت/ سریع

دوماً  دوم/ ثانیاً

سوماً  سوم/ ثالثاً

حقاً  بحق

مطمئناً  از روی اطمینان

مطلقاً  به طور مطلق

 

کاربرد غیر منطقی «انجام» در عبارات و جملات

«انجام» به معنی «پایان» است نه به معنی اجرا. لذا باید از کاربرد آن در غیرمعنی خود پرهیز کرد.

برای نمونه دیده و شنیده می‌شود که برای «اجرای کار» از عبارت «انجام کار» استفاده می‌شود. «انجام کار» یعنی «پایان کار» اگر بگوییم «انجام کار دشوار است». به این معنی است که «پایان کار دشوار است» و حال آن که مقصود، دشواری پایان کار نبوده، بلکه دشواری اجرای آن بوده است. لذا باید نوشت: «انجام دادن کار دشوار است» و به طور خلاصه و بهتر:«این کار دشوار است».

ننویسیم  بنویسیم

انجام این کار  انجام دادن این کار/ اجرای کار

انجام امر  اجرای امر

انجام وظیفه  ادای وظیفه

انجام مراسم به تعویق افتاد  برگزاری مراسم به تعویق افتاد

از انجام این مهم برآمد   از عهده این مهم برآمد

برای انجام این آرزو کوشش بسیار کرد  برای تحقق این آرزوکوشش بسیارکرد

در حال انجام است  در دست اجراست

 

چند توصیه مهم

1- از استعمال فعل «رفتن» در معنای مجازی و استعاری، یعنی برای بیان امری که وقوع آن نزدیک است، پرهیز کنید.

ننویسیم  بنویسیم

نشت گاز می‌رفت که حادثه به بار آورد   کم مانده بود که نشت گاز حادثه به بار آورد

ما می‌رفتیم که دومین گُل را بخوریم   نزدیک بود که دومین گُل را بخوریم.

وقت بازی می‌رود که تمام شود چیزی به پایان بازی نمانده است.

 

2- از فعل «توانستن» تنها در معانی خاص آن استفاده کنید و از کاربرد آن به معنای «ممکن بودن» و «احتمال داشتن» بپرهیزید:

ننویسیم  بنویسیم

هوای فردا می‌تواند بارانی باشد  هوای فردا احتمالاً بارانی خواهد بود.

این جنگ خانگی می‌تواند سال‌ها ادامه یابد  ممکن‌است که این جنگ خانگی سال‌ها ادامه‌ یابد

او بر اثر این عارضه می‌توانست بمیرد  ممکن بود که براثر این عارضه بمیرد.

 

3- فعل «برخوردار بودن» که به معنی «بهره‌مند بودن» است، تنها درباره امور پسندیده و مطلوب به کار می‌رود. اگر اصل ساده‌نویسی را رعایت کنیم و از عبارت طولانی «برخوردار بودن از» نیز صرف نظر کنیم، پسندیده‌تر خواهد بود.

ننویسیم   بنویسیم

هوای تهران از آلودگی  زیادی برخوردار است  هوای تهران آلودگی بسیار دارد/

هوای تهران بسیار آلوده است

خیابان‌ها امروز از ترافیک سنگینی برخوردار بود  خیابان‌ها امروز ترافیک سنگینی داشت

تیم ما از ضعف‌های  بسیاری برخوردار است  تیم ما ضعف‌های بسیاری دارد.

 

4-از استعمال عبارات «لازم به ذکر»، «لازم به توضیح» و «لازم به یادآوری» خودداری کنید. در بسیاری ازجمله‌ها، اگر از آوردن این عبارات هم صرف‌نظر شود، در معنای جمله خللی وارد نمی‌شود.

ننویسیم   بنویسیم

لازم به ذکر است که   شایان ذکر است که..../ خاطرنشان می‌شود که...

لازم به توضیح است که   توضیح آْنکه ..../خاطرنشان می‌شود که...

لازم به یادآوری است که   یادآور می‌شود.../ خاطرنشان می‌شود که....

 

5- از استعمال قالب‌های فرنگی حتی‌المقدور اجتناب کنید:

ننویسیم   بنویسیم

در رابطه با / در ارتباط با درباره/ درخصوص/ در موردِ

در این رابطه/ در این ارتباط  در این باره/ در این خصوص/ در این مورد

 

6-از ترکیب با «عدم» برای ساخت متضاد پرهیز کنید:

ننویسیم  بنویسیم

عدم وجود   نبودِ/ فقدانِ

عدم توانایی  ناتوانی

عدم دقت  بی‌دقتی

عدم امکانات  فقدان امکانات

عدم لیاقت  بی‌لیاقتی

عدم کفایت  بی‌کفایتی

عدم جدیت  اهمال 

عدم ثبات  بی‌ثباتی

عدم اطلاع  بی‌اطلاعی

عدم اعتنا  بی‌اعتنایی

 

7- از به کار بردن «یک» زاید بپرهیزید:

ننویسیم بنویسیم

در یک هفته اخیر در هفته اخیر

با هدف برقراری یک صلح دایم  با هدف برقراری صلح دایم

دولت روسیه معتقد به یک راه حل سیاسی است  دولت روسیه معتقد به راه حل سیاسی است

در پایان یک دیدار چهار روزه از بغداد  در پایان دیدار چهار روزه از بغداد ....

براساس یک گزارش سازمان ملل   براساس گزارش سازمان ملل ....

 

ننویسیم   بنویسیم

حکم قطعی را دادگاه اتخاذ می‌کند   حکم قطعی را دادگاه صادر می‌کند

اتخاذ می‌کند صادر می‌کند

ایجاد دولت  تشکیل دولت

اعلام نمود  اعلام کرد

تأکید نمود  تأکید کرد

تبادل اسرا  مبادله اسرا

تبادل هیئت‌های کارشناسی  مبادله هیئت‌های کارشناسی

مبادله نظر تبادل نظر

در پرتو بی‌توجهی  بر اثر بی‌توجهی

وزارت بهداشت در این زمینه سرمایه گذاری انجام داد وزارت بهداشت در این زمینه سرمایه‌گذاری کرد

گام‌های اساسی .... انجام شده است   گام‌های اساسی... برداشته شده‌است

خطرات خطر/ خطرها

خبرگزاری چین در گزارش خود گفته است  خبرگزاری چین در گزارش خود افزوده است/ اعلام کرده است

خبرگزاری فرانسه گفته بود   خبرگزاری فرانسه اعلام‌کرده‌بود

توافق حاصله  توافق به دست آمده

گزارش‌های منتشره  گزارش‌های منتشر شده

قصد ندارد در قدرت بماند  قصد ندارد بر سر قدرت بماند

دلیل سقوط هواپیما هنوز معلوم نیست    علت سقوط هواپیما هنوزمعلوم نیست

به دلیل بارندگی  به علت بارندگی/ بر اثر بارندگی

در یک عملیات بی‌سابقه  در عملیاتی بی سابقه

در یک اقدام نمایشی  در اقدامی نمایشی

سیستم حمل و نقل  نظام حمل و نقل

تکنولوژی مدرن  فن آوری جدید/ پیشرفته

شانس پیروزی او  احتمال / امکان پیروزی او

پروژه مطالعاتی  طرح مطالعاتی

پروژه صنعتی  طرح صنعتی

جهت رفع مشکل  به منظور/ برای رفع مشکل

فردی تنگ نظر می‌باشد فردی تنگ نظر است

  

تهیه و تنطیم: مریم باب رحمتی - کارشناس روابط عمومی وزارت بهداشت


دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زابل


دفعات مشاهده: 3150 بار   |   دفعات چاپ: 489 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 31 بار   |   0 نظر
::
:: درباره اصطلاحات واحد آموزش بیشتر بدانیم ::

  برنامه های آموزشی:

  عبارت است از اشکال مختلف عناوین آموزشی نیازسنجی شده که به منظور افزایش کارایی فردی واثر بخشی سازمانی کارمندان در قالب دوره، سمینار و کارگاه آموزشی و... بصورت حضوری یا غیر حضوری با تایید کمیته آموزش و توانمند سازی منابع انسانی به مورد اجرا گذارده می شود.

  نیاز سنجی آموزشی:

  فرآیند جمع آوری وتحلیل اطلاعات است که بر اساس آن فاصله بین وضع موجود و وضع مطلوب آموزش کارمندان، مشاغل و دانشگاه مورد شناسایی قرار می گیرد و نیازهای آموزشی تعیین می گردد.

 

  شناسنامه آموزشی :

  کاربرگی است که تمامی اطلاعات آموزشی هر یک از کارمندان دانشگاه اعم از اطلاعات پرسنلی، آموزشهای مورد نیاز، آموزشهای گذرانده شده و معادل سازی فعالیت های علمی مرتبط با شغل کارمند (تالیف، تحقیق، ترجمه وتدریس و...) در آن ثبت و نگهداری می گردد و در ارتقاء انتصاب و ارزشیابی عملکرد کارمندان مورد استفاده قرار می گیرد.

 

  گواهینامه آموزشی:

  برگه ای است که در پایان برنامه آموزشی در ازاء کسب نمره قبولی یاشرکت درکلاس به هریک از شرکت کنندگان اعطاء می شود. این برگه حاوی اطلاعات شخصی شرکت کننده، عنوان دوره، سمینار و...،شماره مجوز برگذاری، زمان برگذاری، مدت و نمره کسب شده است که با امضای بالاترین مقام آموزش کارمندان دانشگاه معتبر خواهد بود.

 

  گواهینامه نوع اول:

  به گواهینامه ای اطلاق می گردد که پس از اتمام هر برنامه آموزشی ،به شرکت کنندگانی که در ارزشیابی آن برنامه موفق شده اند اعطا می گردد. این گواهینامه توسط مراکز آموزشی که برنامه آموزشی را برگزار می کند به فراگیران اعطا می گردد.

  گواهینامه نوع دوم :

  به گواهینامه هایی اطلاق می گردد که پس ازطی مجموعه ای از برنامه های آموزشی مرتبط با در نظر گرفتن حدنصاب ساعت آموزشی مورد نیاز ،موفقیت در آزمون جامع وپس از تائید کمیته آموزش و توانمند سازی منابع انسانی به فراگیران اعطا می گردد.

  الف-گواهینامه مهارتی:

  این گواهینامه به آن دسته از آموزشهایی تعلق می گیرد که عمدتاً معطوف به فعالیتهای علمی_عملی بوده وبه منظور ارتقاء سطح توانمندیهای حرفه ای کارمندان برگزار می شود. .

  شرایط احراز:

  1-دارا بودن مدرک تحصیلی دیپلم متوسطه

  2-طی 1200 ساعت آموزش با شرایط زیر:

  حداقل دو سوم آموزشها در زمینه آموزشهای شغلی باشد.

  1200 ساعت آموزش حداقل در10 سال طی شود.

 

  ب- گواهینامه تخصصی:

  این گواهینامه به آن دسته از آموزشهایی تعلق می گیرد که عمدتاً معطوف به اصول ومبانی نظری و تخصصی شغل بوده ونیازهای تخصصی شغل بوده ونیازهای تخصصی و نظری مشاغل را بر آورده می سازد.

  شرایط احراز:

 

  دارا بودن مدرک تحصیلی دیپلم متوسطه

  طی 1200 ساعت آموزش با شرایط زیر:

  حداقل دو سوم آموزشها در زمینه آموزشهای شغلی باشد.

  1200 ساعت آموزش حداقل در10 سال طی شود.

 

  ج- گواهینامه تخصصی _پژوهشی:

  این گواهینامه به آن دسته از آموزشهایی تعلق می گیرد که علاوه بر توجه به اصول و مبانی نظری وعملی مشاغل، اصول و مبانی پژوهش در مشاغل را نیز به فراگیران آموزش می دهد.

  شرایط احراز:

  1- دارا بودن مدرک تحصیلی لیسانس

  2. طی 800 ساعت آموزش با شرایط زیر:

  3- حداقل سه چهارم آموزشها در زمینه آموزشهای شغلی اختصاصی یا بهبود مدیریت باشد.

  4 - 800 ساعت آموزش حداقل در 7 سال طی شود.

  5. اجرای یک طرح تحقیقی در زمینه شغل مورد تصدی معادل 100 ساعت

 

  انواع آموزش

  آموزش کارمندان در چهارگروه کلی به شرح ذیل طراحی واجراء می گردد. ملاک موفقیت در این آموزش ها کسب حد نمره ازارزشیابی است که در پایان برنامه بعمل می آید.

  الف- توجیهی بدو خدمت

  ب- شغلی

  ج- عمومی

  د- بهبود مدیریت

 

  الف- آموزش توجیهی بدو خدمت:

  هدف: آشنایی کارمند با نظام اداری کشور دانشگاه علوم پزشکی

  محتوا: آگاهی های عمومی در زمینه نظام جمهوری اسلامی ایران، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تشکیلات دولت، نظام اداری و اصول، راهبردها واهداف حاکم بر آن، قوانین و مقررات استخدامی، آشنایی با برنامه های توسعه و اصول وسیاستهای حاکم بر آن، آشنایی با وظایف ومسئولیتها، اخلاق کارگزاری، روابط انسانی در محیط کار، حقوق ومحیطی که کارمند قرار است در آن مشغول به کار شود.

  زمان برگزاری : حداکثر در شش ماه اول خدمت

  نوع آموزش : الزامی

 

  ب- آموزش شغلی :

  آموزش های شغلی به دو دسته زیر تقسیم می گردد:

  - مشترک اداری

  - شغلی اختصاصی :

  الف- آماده سازی بدو انتصاب

  ب- ضمن خدمت

  1 -ب) آموزش های مشترک اداری:

  به آموزشهایی اطلاق می گردد که توانمندیهای مورد نیاز مشاغل مشترک بین دستگاه های اجرایی را به شاغلین انتقال می دهد.

  هدف : ایجاد وتوسعه دانش وتوانمندی در شاغلان مشاغل مشترک اداری و روزآمدکردن اطلاعات وتوانائیهای آنان با توجه به تغییرات علمی وفن آوری در زمینه شغل مورد تصدی

  محتوا : تخصصی

  زمان برگزاری: بدو یا در طول خدمت کارمند با رعایت تقدم شرایط احراز شغل

  نوع آموزش : برنامه هایی که درشرایط احراز مشاغل مشترک پیش بینی شده است ویا نتایج ارزشیابی کارمندان به طی آن اشاره کرده باشد الزامی بوده و سایر موارد بصورت اختیاری خواهد بود.

 

  آموزش های شغلی اختصاصی

  به آموزشهایی اطلاق می گردد که توانمندیهای مورد نیاز مشاغل ویژه دانشگاه را به شاغلین انتقال می دهد.

 

  هدف:

  الف) ارتقاء سطح معلومات ومهارتهای شغلی کارکنان و متناسب ساختن اطلاعات و توانائیهای آنان با وظایف پست مورد تصدی منطبق با پیشرفتهای دانش و فن آوری در زمینه مربوطه

  ب)آماده ساختن کارکنان برای پذیرش مسئولیتهای جدید درآینده

  محتوا : تخصصی

  زمان برگزاری: بدو یا در طول خدمت مستخدم با رعایت تقدم شرایط احراز شغل

  نوع آموزش : آموزش هایی که در شرایط احراز مشاغل اختصاصی پیش بینی شده است یا نتایج ارزشیابی کارمندان به طی آن اشاره کرده است الزامی بوده ودر سایر موارد اختیاری است.

 

  ج) آموزش عمومی

  آموزش های عمومی به دو دسته زیر تقسیم می گردد:

  - فرهنگی و اجتماعی

  - توانمندیهای عمومی

  1-ج)آموزش های فرهنگی واجتماعی

  به آموزشهایی اطلاق می گردد که به کارمندان دانشگاه در طول خدمت به منظور رشد فضایل اخلاقی، فرهنگ پذیری سازمانی و روابط انسانی کارمندان در نظام اداری ارائه می گردد.

  هدف: آگاهی دادن به کارکنان در زمینه های فرهنگ اسلامی به منظور رشد فضایل اخلاقی، فرهنگ سازمانی وبهبود روابط انسانی در نظام اداری کشور

  محتوا : عمومی

  زمان برگزاری : در طول خدمت کارمند

  نوع آموزش : اختیاری

  2-ج)آموزش های توانمندیهای عمومی

  به آموزشهایی اطلاق می گردد که به کارمندان دانشگاه در طول خدمت خود به منظور افزایش توان تخصصی و سازگاری با محیط جدید ارائه می گردد.

  هدف : افزایش توان عمومی کارمندان دانشگاه جهت سازگاری با محیط و شرایط جدید

  محتوا : عمومی

  زمان برگزاری : در طول خدمت کارمند

  نوع برنامه : اختیاری

  د- آموزش های بهبود مدیریت

  هدف :

  الف) ارتقاء مهارتهای فنی، انسانی و ادراکی مدیران ومتناسب ساختن اطلاعات و توانائیهای آنان با پیشرفتهای دانش و فن آوری در زمینه های برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت وارزشیابی

  ب) آماده ساختن مدیران برای پذیرش مسئولیتهای جدید و یا کارکنان برای پذیرش مسئولیت در آینده

  محتوا: تخصصی

  زمان برگزاری : قبل از انتصاب و یا در طول دوره مدیریت و سرپرستی

  نوع آموزش : الزامی_اختیاری

دفعات مشاهده: 4609 بار   |   دفعات چاپ: 822 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 173 بار   |   0 نظر
::
برای مشاهده کل مطالب بخش بیشتر بدانیم اینجا را کلیک کنید.
معاونت توسعه مدیریت و منابع Department of Resources Development and Management